Dây cung niềng răng là khí cụ quan trọng trong phương pháp chỉnh nha có mắc cài, có vai trò kéo răng về vị trí chuẩn. Hiện nay có tới 7 loại dây cung khác nhau, tùy thuộc vào tình trạng răng và giai đoạn niềng ở mỗi người, nha sĩ sẽ chỉ định loại phù hợp. Hãy cùng Nha khoa Flora tìm hiểu cụ thể hơn qua bài viết này nhé!.
Dây cung niềng răng là gì?
Niềng răng là kỹ thuật giúp dịch chuyển răng về đúng vị trí thông qua các dụng cụ như dây cung, mắc cài hoặc khay trong suốt. Trong đó dây cung (archwire) là một loại khí cụ không thể thiếu trong kỹ thuật chỉnh nha có mắc cài. Chúng được sử dụng để kéo răng dịch chuyển vào vị trí mong muốn trong kế hoạch điều trị của bác sĩ và mong muốn của bệnh nhân.
Về hình dạng, dây cung có cấu tạo dài và mảnh, thường được gắn cố định với những mắc cài nằm trên thân răng. Dây cung cung cấp một lực kéo tác động lên mắc cài và răng giúp kéo răng về đúng vị trí.

Vai trò của dây cung trong quá trình niềng răng
Dây cung có tác dụng hiệu quả trong từng quá trình niềng răng, cụ thể:
Giai đoạn san đều răng
Trong giai đoạn bắt đầu niềng, răng chưa được dịch chuyển nên cần dây cung có độ cứng thấp, đàn hồi cao để hỗ trợ san đều răng. Trong giai đoạn này chủ yếu sử dụng dây cung Niti. Để thực hiện tốt mục tiêu căn chỉnh răng đều với cung hàm, loại kích thước dây cung niềng răng bác sĩ thường sử dụng sẽ là 0.014 và 0.016.
Giai đoạn đóng khoảng trong niềng răng
Dây cung là dụng cụ niềng răng quan trọng trong giai đoạn đóng khoảng niềng răng. Và đây cũng là giai đoạn quan trọng để dịch chuyển răng và những nét thay đổi khuôn mặt cũng xuất hiện.
Ở giai đoạn này loại dây cung thường được sử dụng là dây cung Stainless Steel (dây thép không gỉ). Dây cung thường được sử dụng có kích thước 0.016 x 0.025 và 0.019 x 0.025.
Giai đoạn chỉnh khớp cắn và duy trì
Nếu 2 giai đoạn trên tiến triển tốt thì ở giai đoạn hoàn thiện này chỉ mất khoảng 2 – 8 tuần chỉnh khớp cắn. Dây cung niềng răng Niti kích cỡ 0.019 x 0.025 thường được các chuyên gia nha khoa sử dụng trong giai đoạn này, giúp điều chỉnh và duy trì khớp cắn ổn định.

Có mấy loại dây cung? Tác dụng ra sao?
Hiện nay trong nha khoa hiện đại có 7 loại dây cung như:
Dây cung hợp kim kim loại quý
Các kim loại quý như vàng, bạch kim, bạc được sử dụng trong ngành nha khoa từ năm 1887 bởi nhà khoa học Edward Angle. Loại dây cung này có độ dẻo và đàn hồi tốt, hạn chế ăn mòn. Với các thành phần như: Vàng (55% – 65%), Bạch kim (5 – 10%), Palladium (5 – 10%), Đồng(11 – 18%) và Niken (1 – 2%). Do được làm bằng các hợp kim loại quý nên mức chi phí của loại dây cung này rất đắt tiền.
Dây cung Stainless Steel (thép không gỉ)
Hợp kim thép không gỉ do có độ cứng, chống ăn mòn và độ dẻo cao nên có tác dụng hiệu quả với các ca chỉnh nha khó. Không chỉ vậy mức chi phí của loại này cũng rẻ hơn nhiều so với kim loại quý.
Dây cung Cobalt – Chromium
Loại dây cung này được cấu tạo từ: coban (40%), crom (20%), sắt (16%) và niken (15%). Nên dây có có lực kéo mạnh nhưng độ cứng tương đối yếu nên không được dung trong các ca khó.
Dây cung Niken – titan (Niti)
Đây là loại dây cung được sử dụng nhiều nhất hiện nay. Với thành phần bao gồm 55% Niken và 45% Titanium nên dây cung có độ cứng thấp, siêu dẻo, độ đàn hồi cao.
Dây cung Titan – Beta (TMA)
Dây cung này với thành phần bao gồm Titanium (79%), Molypden (11%), Zirconium (6%) và Tin (4%). Đây là một loại dây cung có thể tăng giảm chiều dài trong quá trình điều trị cho bệnh nhân, mang lại hiệu quả tương đối tốt trong chỉnh nha.
Tại nha khoa Flora trước mỗi ca niềng răng mắc cài bác sĩ sẽ thăm khám, tư vấn và lên phác đồ điều trị cho từng khách hàng. Tư vấn về từng loại dây cung niềng răng cũng như mắc cài ở từng giai đoạn. Liên hệ nha khoa để được thăm khám và nhận tư vấn từ bác sĩ Minh miễn phí.
Dây cung niềng sứ
Dây cung niềng răng sứ là một cải tiến vượt bậc trong lĩnh vực chỉnh nha, kết hợp giữa hiệu quả lực kéo của thép không gỉ và tính thẩm mỹ cao của lớp phủ sứ cao cấp.
Cấu tạo lõi thép không gỉ mang lại lực kéo ổn định, giúp dịch chuyển răng về vị trí mong muốn một cách chính xác. Lớp phủ sứ bên ngoài với màu sắc tương đồng với men răng tự nhiên, giúp giảm thiểu tối đa sự lộ diện của khí cụ, mang lại sự tự tin cho người niềng.
Dây cung vuông niềng răng
Dây cung tiết diện (hay còn gọi là dây cung vuông), là một thành phần quan trọng trong hệ thống mắc cài chỉnh nha, đặc biệt được sử dụng trong giai đoạn cuối của quá trình điều trị. Loại dây cung này có tiết diện hình chữ nhật hoặc vuông, mang lại khả năng kiểm soát lực kéo và di chuyển răng theo ba chiều không gian một cách chính xác.

Quá trình đeo dây cung niềng răng diễn ra như thế nào?
Việc lắp đặt và thay thế dây cung niềng răng là một quy trình kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi sự chính xác và tỉ mỉ từ bác sĩ chỉnh nha. Quá trình này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả di chuyển răng, mà còn tác động trực tiếp đến sự thoải mái và an toàn của bệnh nhân.
Giai đoạn đầu: Sử dụng dây cung tròn linh hoạt
Trong giai đoạn đầu của quá trình chỉnh nha, bác sĩ thường sử dụng dây cung tròn có tiết diện nhỏ và độ đàn hồi cao. Loại dây cung này giúp tạo ra lực kéo nhẹ nhàng, cho phép răng dần thích nghi với áp lực và bắt đầu di chuyển theo hình dạng của cung hàm. Mục tiêu của giai đoạn này là làm đều răng và tạo khoảng trống cần thiết cho các bước tiếp theo.
Giai đoạn tiếp theo: Sử dụng dây cung tiết diện kiểm soát lực kéo
Sau 1-2 tháng, khi răng đã có sự dịch chuyển đáng kể, bác sĩ sẽ thay thế dây cung tròn bằng dây cung tiết diện (vuông hoặc chữ nhật). Loại dây cung này có khả năng kiểm soát lực kéo theo ba chiều không gian, giúp điều chỉnh vị trí răng một cách chính xác và hiệu quả hơn. Mục tiêu của giai đoạn này là chỉnh sửa khớp cắn, đóng các khoảng trống còn lại và hoàn thiện chi tiết vị trí răng.
Lưu ý: Việc lựa chọn loại dây cung, kích thước và lực kéo phù hợp đòi hỏi bác sĩ phải có kiến thức chuyên sâu về cơ sinh học răng và kỹ năng lâm sàng thành thạo. Quá trình lắp đặt và thay thế dây cung cần được thực hiện cẩn thận để tránh gây tổn thương cho mô mềm và đảm bảo lực kéo được phân bố đều trên toàn bộ cung hàm.

Thời gian thay dây cung mất bao lâu, có đau không?
Việc tái khám và thay dây cung định kỳ là một phần không thể thiếu trong quá trình chỉnh nha, đảm bảo lực kéo được duy trì liên tục và hiệu quả, từ đó đạt được kết quả điều trị tối ưu.
Thông thường, bệnh nhân sẽ được hẹn tái khám mỗi tháng/một lần để bác sĩ kiểm tra tiến trình điều trị và thay dây cung mới. Việc thay dây cung định kỳ giúp điều chỉnh lực kéo phù hợp với từng giai đoạn di chuyển răng, đảm bảo răng dịch chuyển theo đúng kế hoạch.
Thời gian thay dây cung phụ thuộc vào loại mắc cài được sử dụng. Đối với mắc cài tự động, thời gian thay dây cung thường dao động từ 20-30 phút do cơ chế tự động hóa giúp thao tác nhanh chóng hơn. Đối với mắc cài truyền thống, thời gian có thể kéo dài từ 30-40 phút do bác sĩ cần thực hiện thao tác buộc thun để cố định dây cung vào từng mắc cài.
Sau mỗi lần thay dây cung, bệnh nhân có thể cảm thấy ê buốt hoặc khó chịu nhẹ do lực kéo mới được điều chỉnh. Mức độ khó chịu thường giảm dần sau 2-3 ngày và có thể kéo dài đến một tuần đối với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc nền răng yếu.

Một số vấn đề thường gặp khi đeo dây cung niềng răng và cách xử lý
Dưới đây là các vấn đề thường xảy ra và cách khắc phục trong quá trình đeo dây cung:
Dây cung bị tuột
Tuột dây cung là một sự cố thường gặp trong quá trình chỉnh nha, đặc biệt là trong những tháng đầu tiên khi răng có tốc độ di chuyển nhanh. Hiện tượng này xảy ra do sự thay đổi vị trí của răng khiến dây cung ban đầu không còn phù hợp với cung hàm hiện tại.
Nếu gặp trường hợp này, bạn hãy bôi sáp nha khoa lên đầu dây cung bị tuột để cố định tạm thời và giảm thiểu sự khó chịu. Sau đó bạn đến nha khoa càng sớm càng tốt để bác sĩ khắc phục.
Dây cung niềng răng đâm vào má
Hiện tượng đầu dây cung niềng răng nhô ra, đâm vào niêm mạc má là một vấn đề thường gặp trong quá trình chỉnh nha. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu, đau đớn mà còn tiềm ẩn nguy cơ viêm nhiễm, ảnh hưởng tiêu cực đến tiến trình dịch chuyển răng.
Lúc này, bạn cần bôi sáp nha khoa lên đầu dây cung nhô ra để tạo lớp bảo vệ, giảm ma sát và hạn chế tổn thương niêm mạc má. Sau đó gặp Bác sĩ được kiểm tra, điều chỉnh hoặc cắt ngắn dây cung, đảm bảo an toàn và hiệu quả chỉnh nha. Bạn tuyệt đối không tự ý uốn cong dây cung, bởi có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến kết quả điều trị.
Dây cung niềng răng bị đứt
Hiện tượng đứt dây cung niềng răng, mặc dù hiếm gặp do chất liệu dây cung có độ bền cao, vẫn có thể xảy ra khi chịu tác động lực lớn lên hệ thống chỉnh nha. Tình trạng này đòi hỏi sự can thiệp chuyên môn từ bác sĩ chỉnh nha để đảm bảo tiến trình điều trị không bị gián đoạn.
Nuốt phải dây cung chỉnh nha
Sự cố nuốt phải dây cung chỉnh nha, mặc dù ít gặp, là một tình huống y tế khẩn cấp, đòi hỏi sự can thiệp nhanh chóng và chuyên môn. Dây cung, với đặc tính cứng và sắc nhọn, có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng cho đường tiêu hóa nếu không được xử lý kịp thời.
Bị dắt thức ăn vào dây cung mắc cài
Hiện tượng thức ăn bị mắc kẹt trong dây cung và mắc cài là một vấn đề phổ biến đối với người đang trong quá trình chỉnh nha. Các mảnh vụn thức ăn, nếu không được loại bỏ kịp thời, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến các bệnh lý răng miệng nghiêm trọng.
Để hạn chế tối đa tình trạng này, bạn nên chải răng kỹ lưỡng, dùng bàn chải kẽ răng, chỉ nha khoa, máy tăm nước, nước súc miệng kháng khuẩn thường xuyên và tái khám nha khoa định kỳ.
Niềng răng thoải mái, tiện lợi hơn với Invisalign
Để tối ưu hóa trải nghiệm chỉnh nha, giảm thiểu tối đa các vấn đề phát sinh từ dây cung và mắc cài truyền thống, các chuyên gia nha khoa hàng đầu khuyến nghị lựa chọn phương pháp niềng răng trong suốt Invisalign.
Với đặc tính không sử dụng dây cung và mắc cài rườm rà, Invisalign ứng dụng các khay niềng trong suốt được thiết kế theo công nghệ 3D ôm sát từng răng, mang lại cảm giác thoải mái và nhẹ nhàng vượt trội. Bên cạnh đó, tính thẩm mỹ cao, khả năng tháo lắp linh hoạt trong ăn nhai và vệ sinh cũng là những ưu điểm nổi bật, tạo nên sự tiện lợi tối đa cho người sử dụng.
Tuy nhiên, bất kể kỹ thuật chỉnh nha nào được lựa chọn, việc tìm kiếm và lựa chọn một cơ sở nha khoa uy tín, với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và giàu kinh nghiệm thực tiễn là yếu tố then chốt. Chỉnh nha là một lĩnh vực phức tạp, đòi hỏi sự chính xác và tỉ mỉ, do đó, kết quả cuối cùng phụ thuộc rất lớn vào tay nghề và kinh nghiệm của bác sĩ điều trị.
Nha khoa Flora, một trung tâm chỉnh nha chuyên sâu, đã khẳng định vị thế của mình thông qua sự tín nhiệm của đông đảo khách hàng. Không chỉ cung cấp các dịch vụ chỉnh nha mắc cài truyền thống, Flora Dental còn tiên phong ứng dụng công nghệ niềng răng trong suốt Invisalign, thành công trong việc điều chỉnh nhiều trường hợp sai lệch cấu trúc răng và lệch xương hàm, mang lại nụ cười tự tin cho hàng nghìn bệnh nhân.
Thành công này là kết quả của sự tận tâm, tay nghề vững vàng và hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chỉnh nha của đội ngũ bác sĩ Flora Dental. Với kinh nghiệm thực tiễn phong phú, các bác sĩ có khả năng phát hiện những sai lệch nhỏ nhất trên cung hàm, từ đó xây dựng kế hoạch điều trị toàn diện, tối ưu hóa thời gian điều trị mà vẫn đảm bảo kết quả tốt nhất.
Nha khoa Flora còn trang bị hệ thống thiết bị chỉnh nha hiện đại, bao gồm máy chụp phim Sirona, công nghệ scan răng 3D Trios và phần mềm dự đoán kết quả Clincheck (dành cho niềng răng Invisalign), hỗ trợ quá trình niềng răng diễn ra chính xác từng bước. Đồng thời, các bác sĩ luôn đồng hành cùng bệnh nhân trong suốt quá trình điều trị, cung cấp hướng dẫn chi tiết và xử lý kịp thời mọi vấn đề phát sinh.

Hy vọng bài viết đã đem đến cho bạn những thông tin hữu ích về dây cung niềng răng. Để đặt hẹn thăm khám miễn phí với Bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt tại Nha khoa Flora, bạn vui lòng bấm số Hotline: 02873058999 hoặc Inbox Fanpage, Zalo, SMS để được hỗ trợ 24/7.