Mảng bám trên răng – Nguyên nhân, Hậu quả và Cách khắc phục hiệu quả

Mảng bám trên răng là một trong các vấn đề răng miệng phổ biến nhất mà rất nhiều người mắc phải. Mảng bám thức ăn chính là nguyên nhân số 1 gây ra các bệnh lý răng miệng và gây ảnh hưởng không nhỏ đến vẻ thẩm mỹ. Vậy đâu là nguyên nhân gây ra các mảng bám và biện pháp khắc phục triệu chứng này một cách hiệu quả nhất?

1. Mảng bám trên răng là gì? Các biểu hiện của mảng bám

Mảng bám trên răng còn được gọi là bựa răng, được xem là một lớp màng sinh học, mảng bám vi sinh hoặc màng sinh học nha khoa. Loại mảng bám này được hình thành dựa trên vi khuẩn, nước bọt và mảng thức ăn dư thừa. Trong các mảng bám thường chứa các loại vi khuẩn  Streptococcus và vi khuẩn yếm khí, chúng phát triển trong môi trường khoang miệng và phá hủy men răng. 

mảng bám trên răng
Mảng bám trên răng gây ra nhiều bệnh lý răng miệng và gây mất thẩm mỹ

Mảng bám trên răng thường được tìm thấy giữa các răng, trên mặt trước và mặt sau của răng, trên bề mặt nhai, dọc theo đường viền nướu trên và dưới. Loại mảng bám này ban đầu thường không có màu, nhưng khi hình thành cao răng thì nó có màu nâu hoặc màu vàng nhạt. Quy trình đánh răng thông thường không thể loại bỏ được mảng bám và sẽ dần tích tụ thành một lớp dày ở răng. 

2. Nguyên nhân và tác hại của mảng bám trên răng

2.1 Nguyên nhân hình thành mảng bám 

Mảng bám trên răng được hình thành bởi nhiều nguyên nhân khác nhau, phổ biến nhất là do:

  • Chế độ ăn uống không hợp lý

mảng bám trên răng
Chế độ ăn không hợp lý có thể tạo điều kiện cho các mảng bám phát triển

Chế độ ăn uống không hợp lý là thường xuyên sử dụng các thức ăn chứa nhiều đường và tinh bột, các loại nước có cồn, trà, cà phê hoặc các loại thức ăn chứa nhiều axit. Các loại vi khuẩn có hại chứa trong các loại thức ăn này hoạt động mạnh mẽ trong khoang miệng và giảm độ pH của miệng. Khi đó, sử dụng các loại thức ăn như trên sẽ làm tăng thời gian mà răng của bạn phải tiếp xúc với tác động hòa tan của vô số loại axit và gây nên các bệnh lý răng miệng.

  • Quá trình vệ sinh răng miệng không hiệu quả

mảng bám trên răng
Đánh răng sai quy cách cũng là một trong các nguyên nhân tạo ra các mảng bám

Quy trình đánh răng không đúng tiêu chuẩn, kem đánh răng không phù hợp hoặc không sử dụng các phương thức kèm theo như chỉ nha khoa hay nước súc miệng cũng chính là nguyên nhân dẫn đến việc hình thành cao răng. Khi đó, thức ăn thừa không được loại bỏ triệt để có thể dẫn đến sự phát triển của vi khuẩn, tạo mảng bám trên răng và gây ra các bệnh lý răng miệng.

  • Các thói quen không lành mạnh

mảng bám trên răng
Hút thuốc lá có thể gây ra các mảng bám trên răng

Thường xuyên sử dụng thuốc lá cũng là một trong các lý do gây ra mảng bám trên răng. Thuốc lá không những gây hại cho cơ thể với vô số các bệnh lý nghiêm trọng mà còn gây ảnh hưởng đến răng miệng. Hút thuốc lá nhiều sẽ khiến các gai lưỡi phát triển quá mức, có màu xám, tạo nhiều nếp gấp giúp vi khuẩn dễ bám vào và gây hại.

2.2 Tác hại khôn lường của mảng bám 

  • Viêm nướu 

Viêm nướu là loại viêm nhiễm, là kết quả của sự tích tụ mảng bám xung quanh mô nướu do các vi khuẩn của màng sinh học tạo ra. Chính sự tích tụ đó đã dẫn đến tình trạng viêm nhiễm khiến nướu bị sưng đỏ và chảy máu khi có tác động ở vùng miệng. Khi đó, để tránh tình trãng trở nên nghiêm trọng hơn thì nên nhanh chóng loại bỏ mảng bám để chúng không ảnh hưởng đến các mô nâng đỡ.

mảng bám trên răng
Mảng bám trên răng có thể gây ra triệu chứng viêm nướu
  • Viêm nha chu

Tình trạng nướu bị viêm nhiễm nghiêm trọng và nhiễm trùng dẫn đến tiêu xương xung quanh răng trong hàm được gọi là viêm nha chu. Sự tích tụ mảng bám đóng vai trò đáng kể trong việc tiến triển của viêm nướu thành viêm nha chu. Vi khuẩn của mảng bám có thể tiết ra các enzym tấn công xương, gây ảnh hưởng đến mô nâng đỡ, phá hủy xương như một cách để phòng ngừa nhiễm trùng.

mảng bám trên răng
Mảng bám không những khiến bạn bị viêm nướu mà còn gây ra triệu chứng viêm nha chu
  • Sâu răng

Sâu răng được hình thành bởi vi khuẩn Streptococcus mutans, gây ra bởi sự khử khoáng bằng axit của men răng. Loại vi khuẩn này có thể phá vỡ thêm mô răng hữu cơ bên trong hay còn gọi là ngà răng. Tình trạng này sẽ tiến triển nghiêm trọng hơn nếu bạn không có sự chăm sóc răng miệng đúng cách, tiếp xúc fluor ở mức hạn chế, ăn thức ăn chứa nhiều đường và có thể làm hỏng tủy nếu không chữa trị kịp thời.

mảng bám trên răng
Mảng bám trên răng tích tụ lâu ngày cũng có thể làm chúng ta sâu răng
  • Các bệnh lý cơ thể 

Các bệnh răng miệng không những gây hại cho vùng răng miệng mà còn có nguy cơ ảnh hưởng đến cơ thể. Vi khuẩn tích tụ trong các mảng bám trên răng có thể lan truyền qua hệ tuần hoàn và hô hấp – từ đó có thể gây ra các bệnh cơ thể như: bệnh tiểu đường, các bệnh tim mạch, bệnh hô hấp và cả đái tháo đường.

mảng bám trên răng
Các bệnh lý răng miệng có thể gây ra các bệnh lý cơ thể như bệnh tim mạch

3. Các phương pháp khắc phục mảng bám trên răng hiệu quả nhất

3.1 Các phương pháp khắc phục mảng bám tại nhà

3.1.1 Sử dụng baking soda

mảng bám trên răng
Baking soda có thể giúp bạn giảm thiểu các mảng bám trên răng tại nhà

Đây là một trong các phương pháp hữu hiệu nhất mà bạn có thể sử dụng để làm sạch mảng bám thức ăn tại nhà. Dùng một ít baking soda với bàn chải đánh răng như chải răng thông thường. Tránh chà quá mạnh baking soda và không sử dụng quá 5 ngày liên tiếp nhằm hạn chế việc hư tổn men răng.

3.1.2 Sử dụng hiệu quả các công cụ vệ sinh răng miệng

mảng bám trên răng
Nên chú trọng quy trình đánh răng với đầy đủ công cụ hiệu quả

Đánh răng 2 lần mỗi ngày với cách chải răng đúng tiêu chuẩn là một cách tốt nhất để có thể loại bỏ các mảng thức ăn thừa trong miệng. Ngoài ra, nên sử dụng kèm chỉ nha khoa cũng như nước súc miệng để tăng khả năng bảo vệ răng miệng trước sự tấn công của vi khuẩn.

Tham khảo: Cách chải răng đúng cách theo tiêu chuẩn được khuyến cáo

3.1.3 Dùng các loại thực phẩm có thể làm sạch răng

mảng bám trên răng
Chế độ ăn uống hợp lý sẽ giúp bạn giảm thiểu các mảng bám trên răng

Bên cạnh việc tránh dùng các loại thực phẩm chứa nhiều đường, axit hoặc đồ uống có cồn thì bạn cũng nên tăng cường sử dụng các loại thực phẩm có thể làm sạch răng như: táo, cà rốt, dưa hấu, cà chua, dâu tây, cam,…

3.2 Khắc phục mảng bám trên răng hiệu quả tại nha khoa

Làm sạch mảng bám trên răng hay cạo vôi răng tại nha khoa chính là phương pháp hiệu quả nhất. Việc sử dụng các nguyên liệu tại nhà sẽ đòi hỏi một khoảng thời gian khá dài và bạn phải sử dụng đúng liều lượng và quy cách. Nếu không, điều trị mảng bám tại nhà sẽ không hiệu quả hoặc có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng.

mảng bám trên răng
Loại sạch mảng bám trên răng hiệu quả và triệt để tại nha khoa

Do đó, chỉ có các bác sĩ tại nha khoa mới có khả năng làm sạch răng kỹ càng, loại bỏ hầu hết các mảng bám ở những nơi khó tiếp cận. Ngoài ra, các thiết bị công nghệ hiện đại và công cụ thích hợp sẽ giúp cho quá trình cạo vôi hiệu quả hơn. Quy trình loại bỏ mảng bám tiêu chuẩn ở nha khoa sẽ bao gồm các bước như sau:

  • Thăm khám tổng quát

  • Làm sạch răng miệng

  • Dùng dụng cụ làm sạch cạo vôi răng

  • Có thể sử dụng máy cạo vôi siêu âm nếu mảng bám lớn

  • Đánh bóng bề mặt răng 

  • Massage răng và nướu

  • Bọc lớp bảo vệ Vecni Fluor

Tham khảo: Bảng giá chăm sóc răng miệng toàn diện mới nhất